80/20 reglan aftur…nú um jólamatinn

22. desember 2009

80-20Á jólunum eigum við til að borða á okkur gat og bæta við okkur jafnvel aukaástarhöldum. Til þess að forðast nýjar tölur á vigtinni eftir jólin er hér eitt ráð sem að okkur hefur borist:

Fylgdu 80-20 reglunni: Þ.e.a.s. 80% af tímanum ættirðu að fylgja heilbrigðum lífstíl og líkamsrækt og borða hollan mat. En 20% af tímanum s.s. á sjálfum jólunum og um helgar, geturðu aðeins minnkað agan. Á meðan þú heldur þér við hlutföllin 80/20 ættirðu að sleppa við þyngdaraukningu og ná samt að njóta hátíðarinnar.


Eru kettir heilsusamlegir?

17. desember 2009

kittenÞegar kemur að gæludýrunum, þá eru hundar efstir þegar kemur að heilsubótandi áhrifum fyrir eigendurna. Þeir geta hjálpað þér í baráttunni við hjartasjúkdóma, þyndina og haft mjög mikil áhrif á skapið eins og við fjölluðum um í september. En kattarvinir, takið eftir! Ykkar loðni vinur kann að vera í öðru sæti, en hann getur svo sannarlega haft góð áhrif á þig.

Dr. Alan Beck forstjóri „Center for Human-Animal Bond í Purdue University School of medicine. Hann segir að það sé satt að kattarvinir fái a.ö.l. sömu stressminnkandi og gleðiaukandi áhrif og hundavinirnir fá – það eru bara færri rannsóknir til að sýna fram á það. Engu að síður þá eru samt nokkur sönnunargögn fyrir þessu.

Í einni rannsókninni, þegar veðbréfasalar með háan blóðþrýsting fengu tækifæri á að taka að sér kött eða hund höfðu bæði dýrin töluverð áhrif til lækkunar á stressi veðbréfasalans. Rannsakendur við háskólann í Minnesota fundu það út að fólk sem hafði aldrei átt kött var 40% líklegri til að deyja úr hjartaáfalli en þeir sem áttu kött. Dr. Beck segir ketti frábært val ef að þú ert upptekin manneskja. þeir eru almennt séð fyrirferðalitlir, þannig að þú þarft ekki að fá samviskubit ef þú þarft að vinna pínuframeftir einstaka sinnum. Margir kattareigendur segja líka frá því að þegar þeim líður illa eða eru svekkt að þá  komi kettirnir þeirra og kúri hjá þeim, bjóði upp á róandi nærveru sem hjálpi viðkomandi að jafna sig. Þó að það sé ekki mikið af gögnum til að styðja þetta, að þá er staðreyndin þó sú að kettir hafa líkamshita upp á 38,6°C þannig að þeir eru eins og loðnir hitapokar og malið þeirra víbrar 25 sinnum á sekúndu, sem er tíðni sem getur hjálpað til við of háan blóðþrýsting.

Ef þú hefur áhyggjur af ofnæmum, þá eru hér góðar fréttir: að fá sér kött, getur jafnvel hjálpað börnunum þínum að alast upp ofnæmislaus! Dr. Beck segir að flest ofnæmi komi upp í börnum sem hafa verið vernduð frá því að komast í nærveru við hina ýmsu þætti, m.a. ketti. Hann mælir með stutthærðum tegundum – sem almennt eru góðir við börn eins og Síamskettina – sem eru þekktir fyrir gáfur sínar og félagsskap.


Ekki bæta við þig hátíðarþrennunni!

8. desember 2009

santa%20&%20turkeyNú þegar jólahátíðin dregur nær er gott að passa sig á hátíðarþrennunni – það eru kílóin þrjú sem oft vilja bætast við yfir hátíðarnar. Hérna eru nokkrar ráleggingar frá MSNBC um það sem þú getur gert til að forðast hátíðarþrennuna.

  • Í fyrsta lagi, ekki segja við sjálfan þig „þetta er í lagi, það eru nú einu sinni jólin“ því það mun bara opna flóðgáttirnar fyrir óþarfa ofáti. Í staðinn, þegar þú ferð í boðin, skaltu fara í þröngu fötin sem að hvetja þig til að borða ekki of mikið og einbeittu þér að félagslega hluta boðsins í staðinn fyrir matarlegahlutanum
  • Síðan, og þetta kann að hljóma augljóst, en ekki standa nálægt matnum. Rannsóknir sýna að þeir sem eru of feitir sitji standi yfirleitt 5 metrum nær hlaðborðinu en þeir sem eru léttari. Ef þú ert meira en 5 metrum frá ertu líka 77% minni líkur á því að þú skoðir hvað er í boði áður en þú fyllir diskinn. Þannig að í staðinn, veldur 3 eða 4 rétti sem þú hefur ekki smakkað áður, settu þá á diskinn og reyndu að forðast af fara aftur og aftur.
  • Önnur leið til að forðast hátíðarþrennuna: Hreyfðu þig á hverjum degi, sama hvað. Jafnvel 10 mínútur geta brennt soldlu stressi og kannski jafnvel hálfri smáköku 😉 Best er að reyna að hreyfa sig örlítið fyrir hádegi, en rannsóknir sýna að 75% af þeim sem hreyfa sig á morgnana halda sig á áætlun, en einungis 25% þeirra sem æfa sig seinni partinn ná að halda áætluninni, vegna þess að í lok dagsins eru of margar afsakanir sem poppa upp.
  • Borðaðu 5- á dag (af ávöxtum og grænmeti) áður en þú byrjar á jólanamminu. Þegar þú ert búin að borða réttan skammt af holla matnum og nóg af trefjum freistar sykurfyllta jólanammið mun minna.
  • Reyndu að forðast freistingarnar. Ekki fara í kaffihornið á vinnunni 10 sinnum á dag þegar þú veist að það er mikið af gotteríi þar. Og áður en þú ferð í partýið, fáðu þér þá hollt snarl sem er próteinríkt.  
  • Að lokkum, bundu að kalóríurnar er einnig að finna í drykkjum, s.s. áfenginu, jólaglögginu og flottu kaffidrykkjunum. Hafðu líka í huga að þú þarft að ganga í 1 klukkustund og 18 mínútur til að brenna einni venjulegri gosdós!

Stress getur bætt við kílóum

24. nóvember 2009

Stress-ZebraStripesSvona virkar það skv. Rodale útgáfufélagi. Stress veldur því að líkaminn framleiðir ýmiskonar hormón, m.a. adrenalín. Þetta kveikir á fitufrumunum í líkamanum og fær þær til að losa fitusýrur í blóðið, sem eykur orkuna sem er til staðar fyrir aðrar frumur líkamans og fyrir þig. En þegar þú þarft síðan ekki á þessari aukaorku að halda, þá býr líkaminn til annað hormón til þess að kljást við allar þessar fitusýrur. Það er kallað cortisol og er stundum gefið viðurnefnið „bumbu hormónið“ þ.e.a.s. vegna þess að það veldur því að þú bætir við kílóum, sérstaklega í kringum miðjuna þína. Þannig að ein af grundvallarþáttunum í því að kljást við þyngdina er að ná stjórn á stressinu. Hérna eru nokkrar leiðir til þess að hafa stjórn á þessu tvennu:

  • Slepptu sjónvarpsglápinu seint á kvöldin. Karlmenn sem sofa einungis 4 tíma á nóttu hafa að meðaltali 37% hærra corisol hlutfall en þeir kalrmenn sem ná fullum 8 tíma svefni.
  • Hættu að veltast um í rúminu. Hversu vel þú sefur, skiptir líka máli. Ef þú nærð nægum djúpum svefn, gæðasvefninum með draumunum og „REM“ (Rapid eye movement), þá framleiðir þú meira af HGH hormónunum. Það er gott, því þú vilt hafa mikið af þeim hormónum því að þau hindra vöðvatap.
  • Fáðu nóg af C-vítamíni, sérstaklega ef að þú ert á stresstímabili. Prufaðu 1000 milligrömm og skiptu því niður yfir daginn.
  • Ekki drekka mikið. Alkóhólið eykur vökvatap líkamans. Líkaminn heldur að það sé skortur á vatni og eykur cortisolið.
  • Einnig, reyndu að fá þér ekki meira en tvo bolla af kaffi.
  • Vertu andlegri. Hér er smávísdómur: Að einbeita sér að bæninni. Ef við stöðvum umferðina í höfðinu okkar daglega, jafnvel bara í smástund – til þess að leika við barnið okkar, ilma af náttúrunni í kring eða hvaðeina – þá slökum við á og erum á góðri leið til bættrar heilsu.

Þættir sem hafa áhrif á öldrunina

17. nóvember 2009

anti-aging1Þó við getum ekki boðið upp á yngingarlyf þá eru hér fjórir þættir sem að hjálpa þér að eldast, en með því að bregðast rétt og forðast þessa þætti, þá gætirðu litið út fyrir að eins ung(ur) og þér finnst þú vera. Þessar ábendingar koma frá rithöfundinum Dr. Mehmet Oz.

  • Fyrsta flýtileiðin: Hár blóðþrýsingur. Dr. Oz segir að blóðþrýsingur sé #1 þegar kemur að því að flýta öldruninni. Það er vegna þess að hjartað er stöðugt að dæla blóði um líkamann eins og brunahani. En þegar þrýstingurinn er of hár, þá hefur það slæm áhrif á æðaveggina og ýmis líffæri – og eykur m.a. líkur á heilablóðfalli. Það getur líka minnkað súrefnisflæði til mikilvægra líffæra. Reyndu því að hafa blóðþrýstingin í kringum 115 yfir 75. Því lægri sem hann er, því meiri hvíld fá æðarnar.
  • Önnur leið til að eldast hratt: Byrjaðu að reykja. Við vitum hvað tóbak getur verið skaðlegt lungunum og hjartanu. Það getur líka losað okkur við mörg ár á lífsleiðinni. Rannsókn sem Helsinki Háskólinn í Finlandi gerði, sýndi að fólk sem hafði aldrei reykt lifði að meðaltali 10 árum lengur en fólk sem reykti einn pakka eða meira af sígarettum á dag. Með öðrum orðum: Hver einasta sígaretta sem þú kveikir þér í, færir þig 15 mínútum nær dauðanum.
  • Þriðji þátturinn þegar kemur að öldrun: Bumban. Að vera með dálítið góðan fituforða, oft í kringum magann, er ein af meginástæðunum fyrir því að fólk fær of háan blóðþrýsting. Hvernig stendur á því? Jú, vegna þess að of mikil fita getur haft takmarkandi áhrif á öndunina þannig að hjartað þarf að vinna harðar að því að pumpa súrefnisríku blóði um líkamann! Þannig að Dr. Oz mælir með því að mæla á þér mittið, byrja í kringum naflan. Mittið þitt ætti sem þumalputtaregla ekki að vera meira en hæð þín deilt með tveimur.
  • Fjórði og síðasti þátturinn sem hjálpar þér að eldast og við ætlum að fjalla um: Stress. Dr. Oz segir að þegar þú ert stressuð/aður, ertu líklegri til að stífna í kjálkanum og taka grynnri andardrætti. Þetta þýðir það að þindin situr hreyfingarlaus – sem gefur m.a. frumunum í kringum magann meira rými til þess að geyma fitu. Þannig að þegar þú upplifir stress, taktu þá nokkra djúpa andardrætti í röð. Þetta er ein einfaldasta leiðin til þess að slaka á. Stöðvaðu stress hórmónin sem elda þig og bæta kílóunum við!

Hár blóðþrýstingur, Alzheimer og gigt, hvað er til ráða?

10. nóvember 2009

bloodpressureViltu koma í veg fyrir háan blóðþrýsting, Alzheimers eða gigt? Að velja rétt í matinn kann að hafa áhrif á þessa sjúkdóma. Rannsóknir sína að sumar fæðutegundir geta verið afar árangursríkar í baráttunni við þessa sjúkdóma. Þannig að hér eru nokkrar ábendingar um það sem þú ættir að borða – og drekka – ef þú vilt halda heilsunni í lagi, fengið frá Rodale útgáfufélagi.:

  • Ef þú ert með of háan blóðþrýsing: Drekktu þá stórt glas af 100% appelsínusafa. Ný rannsókn í New England Journal of Medicine segir frá því að aukning á kalsíum (potassium) og kalki í fæðunni þinni getur haft áhrif á blóðþrýsingin til lækkunar. Hvernig? Skv. Dr. Lindu Van Horn, prófessor við Nortwestern háskólan, hafa steinefnin verndandi áhrif á nýrun þegar kemur að magni natríums (salti) sem oft ýtir undir háan blóðþrýsting. Kalkbættur appelsínusafi hefur venjulega mikið af báðum steinefnum. Einnig er mikið af C-vítamínum í appelsínusafanum og fólkið sem er með mest af C-vítamíni í blóðinu eru um 40% minn líklegri ti lað deyja úr hjartasjúkdómum heldur en fólk sem er með lágt magn af C-vítamíni.
  • Varðandi Alzheimers: Möndlur. Möndlur innihalda E-vítamín. Rannsókn sem National Institutes of Health stóð fyrir, fann út að andoxunaráhrif E-vítamíns verndar heilan eftir því sem þú eldist. Handfylli af möndlum inniheldur u.þ.b. helming af ráðlegðum dagskammti af E-vítamíni, þannig að kannski ættu tvær lúkur á dag að duga.
  • Ef þú hefur áhyggjur af gigt: Borðaður þá hálfan bolla af soðnu grænmeti. Grísk rannsókn gefur til kynna að því meira af soðnu grænmeti sem þú borðar því minni líkur eru á því að þú fáir gigt. Rannsóknin fylgdist með heilsu og matarræði yfir 300 manns og fann út að þeir sem átu MEST af soðnu grænumeti voru 75% minna líklegri til þess að fá gigt heldur en þeir sem borðuðu minnst. Hversvegna? Ein mögulega ástæða er sú að hitinn eyðleggi frumuvegg grænmetisins sem kann að auka frásog líkamans af næringarefnum og að grænmetið hafi mikið magn næringarefna sem hjálpi til við að vernda gegn gigt.

Hegðun sem fer í taugarnar á lækninum

3. nóvember 2009

frustratedNýleg könnun sýndi að læknar lýstu 15% sjúklinga sinna sem „erfiða“. Hérna er listi með hegðunum sjúklinga sem skv. ABC news fer í taugarnar á læknum:

  • #1Þú kemur með þriðja aðilann með þér til læknisins. Rannsókn sýndi að einn af hverjum fimm sjúklingum tekur maka eða vin sinn með sér í læknisskoðunina. Þetta er í fínu lagi ef að þú ert barn, en þegar þú ert fullorðin, þá þurfa læknarnir að eiga skilvirk og skýr samskipti við sjúklinginn til þess að geta ráðlagt um bestu meðferðina. Þannig að því fleiri einstaklingar sem þú tekur með þér, því meiri truflun verður og því óskilvirkari verður heimsóknin. Skildu vinina því eftir á biðstofunni.
  • #2 : Að gleyma að segja lækninum frá fæðubótaefnum. Flestir gera ráð fyrir því að að ólyfseðilsskyld lyf, náttúrulyf eða fæðubótarefni flokkist ekki sem „lyf“. Þannig að þegar læknirinn spyr hvort að viðkomandi sé að taka inn einhver lyf að þá er svarið venjulega „nei“. En staðreyndin er sú að sum náttúrulyf eða fæðubótarefni geta haft slæm áhrif á líkamann þegar þeim er blandað við önnur lyf! Þannig að þegar læknirinn spyr, láttu hann þá vita af öllum lyfjunum sem þú ert að taka og leyfðu lækninum að ákveða hvað eigi við og hvað eigi ekki við.
  • #3 : Sjúklingar sem ætlast til þess að pilla lækni allt. Í dag er offita, hátt kólesteról og hár blóðþrýstingur algengt vandamál!  En í stað þess að breyta lífstíl sínum, ætlast margir til þess að læknar gefi þeim bara pillu til þess að „laga vandamálið“. Hinsvegar er staðreyndin sú að með því að losna við, jafnvel bara lítið magn af aukaþyngdinni og með því að breyta matarræðinu að þá er hægt að seinka einkennum þessara sjúkdóma eða jafnvel koma í veg fyrir þá án þess að leyta í dýr lyf.
  • #4: Sjúklingar sem sjúkdómagreina sig SJÁLFIR. Það er í lagi að gera smá netkönnun áður en þú ferð til læknisins, en þú ættir samt ekki að fara til læknisins og „heimta“ nýja lyfið sem þú sást auglýst á netinu eða „heimta“ dýrar rannsóknir BARA vegna þess að þú last eitthvað á netinu og þú heldur að þú sért með einhvern ákveðin sjúkdóm. Leyfðu lækninum að greina þig – og þú getur þá reynt að fá annað álit ef þörf þykir. En læknirinn þinn er læknirinn.