Jóla-spari-ráð

Hérna eru nokkur spariráð til þess að vernda bankareikninginn þinn þessa um hátíðirnar.

Gefðu gjöf á “fyrsta farrými”. Þú átt kannski ekki næga flugpunkta til þess að senda foreldra þína eða besta vin þinn í ferðalag á fyrsta farrými, en kannski áttu nóg til þess að færa þau upp á fyrsta farrými. Sum flugfélög bjóða m.a. upp á að gefa uppsafnaða punkta milli einstaklinga. En hafðu samband tímanlega því að punktauppfærslur og punktasæti eru stundum fljót að fara.

Vertu hugmyndarík(ur) með jólagjafamiðann og jólapappírinn. Gamli bíómiðinn, spilastokkurinn sem vantar spil í og glasamottan af veitingastaðnum kostar ekki krónu. Gerðu gat á pappírinn og festu á jólapakkann með límbandi eða jólaskrauti. Eða gleymdu jólapappírnum algjörlega og pakkaðu jólagjöfinni inn í hvítann pappír og leyfðu svo börnunum að skreyta gjöfina og skrifa hver á að fá gjöfina og frá hverjum hún er beint á pappírinn.

Kaupsálfræði verslana

Það eru allskonar brellur sem að smásöluverslanirnar nota til þess að fá þig til þess að eyða, eyða og eyða pening! En ef þú áttar þig á þeim, þá geturðu jafnvel fellt verslunina á heimavelli. Þannig að áður en þú hefur jólainnkaupinn, vertu viss um að þú ert að gera það á þínum forsendum en ekki vegna þess að þú hefur verið sogaður inn í búðina á fölskum forsendum. Hérnar eru nokkrir þeir hlutir sem þú ættir að líta eftir:

1. Tónlist fær þig til að versla meira. Verslanir auka sölu sína með því að stilla takt tónlistarinnar. Hvað á helst að varast? Hægar ballöður. Rannsóknir sýna að fólk eyðir meiru þegar tónlistin er róleg.
2. Ilmur árangursins. Ef að það er lykt í versluninni, s.s. vanillu lykt, ilmur af bakkelsum, eru meiri lýkur á því að þú grípir til veskisins og eyðir pening.
3. Kraftur snertingarinnar. Uppröðun á hlutum s.s. mjúkum fötum eða ábreiðum þannig að fólk geti komið við hlutina, eykur söluna. Kaupendur vilja nefnilega snerta hlutina áður en þeir kaupa þá.
4. Peninga liturinn. Ótrúlegt en satt að þá er hann RAUÐUR. Þessi litur lætur hluti líta út fyrir að vera ríkari, sterkari og yfirhöfuð betri. Bleikur er líka söluvænn litur. Fólki finnst oft bakkelsi bragðbetra þegar það kemur með bleikum eða hlýjum blæ og snyrtivörur í bleikum ílátum seljast betur en snyrtivörur í öðrum litum.
5. Að lokum, verslunarkarfan. Verslunarkarfan hefur áhrif á innkaupin. Því stærri sem karfan er því meiri líkur á að þú setjir meira ofaní hana. Fólk kaupir almennt meira með þeim en án þeirra.

Jæja, þá ertu með innsýn í taktík verslananna, og ert tilbúin að leggja af stað í kaupleiðangur – af skynsemi þó.

Sparaðu um hátíðirnar

Ef þú vilt spara hellings pening um hátíðirnar, nýttu þér þá þessi sparnaðarráð sem Yahoo.com veitti:

Ef þú ert að versla á netinu: Er einn af stóru veikleikunum sá að þú getur ekki HALDIÐ á vörunni sem þú ert að kaupa. T.d. ef þú verslar nýja starfræna myndavél, sérðu ekki endilega hvort að hún passi ofaní skyrtuvasann eða hverskonar hulstur passar best. En lausnina kann að vera finna á vefsíðunni www.sizesay.com. Vefsíðan býður þér upp á að slá inn upplýsingar um stærð vörunnar og síðan býr hún til þrívíddarmynd af hvaða hlut sem þú ert að kaupa og sýnir þér hlutinn í samanburði við annan hlut sem flestir kannast við – t.d. gosdós, blað, spilastokk, sjónvarp - þannig að þú áttir þig betur á stærðinni. Með þessu móti veistu nákvæmlega hversu stór hluturinn er þegar hann kemur í póstinum.

Þegar þú verslar í matinn: Rannsóknir sína að ef þú tekur börnin með í búðina gætirðu eytt allt að 40% meira en þú hefðir gert ef þú hefðir farið ein(n) vegna kvartana og suðs í börnunum. Þannig að sparaðu þér útgjöldin og reyndu að versla með börnin heima. Ef það gengur ekki, þá gætirðu gefið börnunum þínum lítinn vasapening og segir þeim að þau megi kaupa sér einn hlut fyrir þann pening – að því gefnu að þú samþykkir hlutinn

Ef þú kaupir þér nýtt rúm: Ekki láta húsgagnaverslunina tala þig inn á að kaupa einhvern heildarpakka, skoðaðu málið sjálf(ur) og kannaður hvort að það geti jafnvel verið ódýrara að kaupa hlutina í sitthvoru lagi.

Áður en jólainnkaupin hefjast…

Hér eru nokkur ráð frá Money Magazine til þess að minnka eyðsluna um jólin.

• Í fyrsta lagi, þegar þú ert að heiman og markmiðið er ekki að versla, skyldu þá kortin eftir heima.
• Næst, mundu að þó að það sé útsala þýðir það ekki jafnframt að tilboðin séu frábær. Spurðu sjálfan þig hvort að þú myndir kaupa hlutinn ef að hann væri ekki á afslætti. Ef að svarið er nei, gakktu þá í burtu frá vörunni!
• Ef að þú hefur keypt þér dýra hluti sem að sitja alltaf í skápnum hjá þér eða í bílskúrnum, skilaðu þeim þá eða seldu þá.
• Að lokum, ekki freistast af afgreiðsluborðinu. Allar þessar freistandi vörur sem eru á og við búðarborðið eru settir þarna til þess að freista þín á síðustu spölunum. Leggðu frá þér tímaritið og segðu börnunum að snerta ekki nammið. Þessir hlutir eiga ekki að fara í körfuna. Þú fórst ekki í verslunina til þess að kaupa þá og þú ætlar ekki að fara úr versluninni með þessar vörur og með færri krónur í vasanum!

Gangi þér vel um hátíðirnar og gleðilega verslunarleiðangur!

Láttu krónurnar endast

Það eru erfiðir tímar í efnahagsmálum og þegar erfiðir tímar eru getur verið erfitt að spara. Jeff Yeager er stundum þekktur sem hinn endanlegi nískupúki, og hefur gefið ófáum ráð síðastliðin 25 ár um hvernig hægt er að láta krónuna endast örlítið lengur. Hérna eru þrjú ráð sem þú gætir nýtt þér

Ráð #1: Þegar bensínið hækkar upp úr öllu valdi, verður eðlilega pyngjan okkar eilítið léttari. Flest okkar aðlögumst við hækkuðu verðinu eilítið og minnkum aksturinn og reynum að verða sparsamari. En þegar bensínverðið lækkar aftur að þá er ráð að nota tækifærið og spara meiri pening. Halda sparakstrinum áfram og prufaðu að taka hæsta verðið og ímyndaðu þér að þú þurfir ennþá að greiða þá upphæð fyrir bensínið, en í staðinn leggurðu mismuninn til hliðar. Á stuttum tíma verðurðu kominn með stórgóðan sjóð og það sem meira er, þú ýtir undir það að þú keyrir minna því þú ert að “kaupa” bensínið svo dýrt ennþá.

Ráð #2: Gerðu fjárhags brunaæfingu. Ekki bíða eftir “slæmu fréttunum”. Notaðu næsta sunnudag í það að skrifa niður og átta þig á verstu hlutunum sem kunna að koma fyrir sem myndu hafa fjárhagslega slæmar afleiðingar fyrir þig og fjölskyldu þína – atvinnumissir, lífeyrissjóðstap o.þ.h. – og reyndu að finna út hvernig þú myndir tækla hvert og eitt vandamál. Jeff Yeager segir það vera mikilvægt að hafa fjölskylduna með í ráðum þannig að þið getið skapað samheldna aðgerðaráætlun. Og þegar þú skoðar þessa hluti skipulega, þá oft hætta þeir að vera eins  hræðilegir og þú ímyndar þér þegar þú hugsar um þá ein(n) og oft nærðu jafnvel betri næstursvefn, því áhyggjurnar eru óþarfar.

Ráð #3: SPURÐU hvort að þú getir fengið betri díl! Rannsókn sem gerð var í Bandaríkjunum af neytendasmatökum sýndi að yfir 90% þeirra sem þorðu að biðja um aukaafslátt, fengu afslátt – hvort sem um var að ræða af raftækjum, heimilistækjum eða öðrum hlutum. Meðal aukasparnaðurinn var vel yfir 5000 krónur. Lykillinn er að vera kurteis þegar þú átt í samskiptum við verslunina.

3 stærstu foreldramistökin

Foreldrar: Við skulum aðeins ræða um peninga í smá stund. Sérfræðingarnir segja að þegar kemur að skipulagningu fjármála hafi flestir foreldrar enga hugmynd um hvar eigi að forgangsraða og hvar skuli byrja. Hérna eru top 3 mistökin sem að foreldrar gera og hvernig við getum leiðrétt þau skv. MarketWatch.com:

• Mistök #1: Að kaupa ekki líftryggingu. Að hafa nægilega góða líftryggingu ætti að vera forgangsmál nr. 1 um leið og þú tekur ákvörðun um að eignast börn. Sérfræðingar segja ða besta leiðin til þess að ákveða hve hátt þú eigir að tryggja þig sé að margfalda innkomu þína með 6. Síðan að bæta við hluta af því sem þú skuldar á íbúðarmálinu. Þetta ætti að tryggja að séð sé fyrir fjölskyldunni þinni ef þú fellur frá.
• Mistök #2: Fresta gerð erfðarskrár. Það er óumflýjanleg staðreynd lífsins að allir munu einhverntíman fara, það að undirbúa erfðarskrá getur verið sérstaklega mikilvægt í samfélagi dagsins í dag þar sem að margar fjölskyldur eru samantengdar beint og óbeint í kjölfar skilnaða og endurgiftinga og barna með fleiri en einum maka. Erfðaskráin getur oft hjálpað mikið til við að greiða úr hugsanlegum flækjum.
• Mistök #3: Gleyma að leggja fyrir elliárin. Þegar þú stofnar fjölskyldu í kringum tvítugt og þrítugt eru elliárin víðsfjarri í hugsun. En málið er að því lengur sem þú bíður með að leggja fyrir, því minna áttu þegar ellin bankar á dyrnar og því meira leggurðu á börnin þín sem þurfa þá kannski að sjá fyrir þér ef að peningarnir þínir klárast.

3 algengar og góðar spurningar

Það eru margar spurningar sem brenna á almenningnum um hvað skuli gera í hinum og þessum aðstæðum, hérna eru 3 aðstæður sem að Mary Hunt, höfundur bókarinnar Debt Proof Living fjallar um. 

Aðstæður #1: Þú missir vinnuna og átt bara nokkur hundruð þúsund krónur í sparnaði. Hvað skal gera fyrst? Hunt segir að þú eigir að byrja á því að sækja um atvinnuleysisbætur, því að það getur tekið nokkrar vikur að að ganga frá málum þar þangað til þú færð bætur greiddar út. Næst, skaltu frysta öll óþarfa útgjöld. Þú getur sagt við börnin að þetta sé tímabundið – eins og ykkar eigin Þraukara (Survivor) sjónvarpsþáttur! Eyddu bara í algjörar nauðsynjar, fæði, húsnæði, eldsneyti, skatta, lækniskosntað og allra nauðsynlegustu reikningana. Það þýðir að heimilið, bíllinn og rafmagnið ætti að borga fyrst. Þú ættir að halda þér í þessum þraukaralíferni þangað til þú ert komin með annað starf.

Aðstæður #2: Þú ert í peningavandræðum. Ættirðu að taka út af lífeyrissparnaðinum? Hunt segir – ekki einu sinni hugsa það! Lífeyrissparnaðurinn er ekki bankareikningur eða hraðbanki. Þarna eru með peninga sem ekki er búið að greiða skatt af og er eyrnamerkt framtíðinni þinni. Þú vilt reyna að forðast þetta undir öllum kringumstæðum. Reyndu frekar að lifa í þraukaraástandinu.

Aðstæður #3: Ættirðu að kaupa þér fasteign núna – er það brjálaði eða ekki? Hunt segir að ef þú hefur efni á því, þá er frábær tími til að kaupa fasteignir í dag! Verðið er lágt og hægt er að gera góð kaup á ýmsum íbúðum.Bankarnir eru þó tregir til að lána, þannig að þú þarft að eiga dágóða fjárhæð til að byrja þetta og að vera með stöðuga vinnu ef þú ætlar út í þetta.

Hafðu þetta tvennt í huga!

Við erum öll að reyna að minnka útgjöld og spara peninga, sérstaklega þessa dagana. Hérna eru tvennt sem við ættum að hafa í huga þegar kemur að fjármálunum fundið í Real Simple tímaritisins.

Þegar kemur að fjármálunum: Ekki láta tilfinningarnar ráða. Amanda Clayman, félagsráðgjafi sem sérhæfir sig í fjárhagsvandamálum segir að í upphafi þrufi fólk að HÆTTA að kvarta yfir þeim neikvæðu hlutum og atburðum sem hafa orðið. Það er óþarfa orkueyðsla og eitthvað sem allar óskir og vonir heimsins fá ekki breytt. Í raun er lykilatriði að gera skýr skil á milli peninga og tilfinninga. Clayman segir að skjólstæðingar sínir noti oft “kreditkorta meðferð” til þess að halda sér á floti, en að slíkt geri bara illt verra. Já, aðstæður þínar eru eflaust mjög ósanngjarnan, en heimurinn skuldar þér ekki nýjan fataskáp í staðinn! Þannig að haltu tilfinningunum fyrir utan þegar þú ert að taka fjárhagsákvarðanir og einblíndu á það sem er praktískt. Lífið heldur áfram og leyfðu því að gera það.

Darryl Robinson, barþjónn á Hudson Bar í New York kemur með hina ábendinguna. Hann segir að á erfiðum tímum, sé mikilvægt að einangra sig ekki. Við þurfum öll félagsskap og vini og það er hægt að skemmta sér með vinum á ódýran hátt. Hverju mælir hann með? Takmarkaðu þig við annaðhvort föstudags eða laugardagskvöld þegar flestir eru í fríi. Þannig nærðu að hitta mun fleiri á styttri tíma. Einnig fáðu þér eitthvað að borða heima hjá þér áður en þú skellir þér út á lífið og láttu einn drykk duga um kvöldið, barþjónninn mælir sjálfur með martini.

Gamaldags sparnaðarráð

Á meðan efnahagsástandið er erfitt er ekki óeðlilegt að gamaldags sparnaðarráð eru að verða vinsælli. Hérna eru nokkur ráð sem eru “heit” frá fjármálavefsíðunni WalletPop.com.

Heimatilbúið nesti í vinnuna! Nú eru fleiri og fleiri starfsmenn að taka nesti með í vinnuna. Það tekur stuttan tíma að undirbúa og er mun ódýrara en að kaupa tilbúin mat.

Litaðu hárið heima. Margir lita á sér hárið, bæði karlar og konur og það er ekki ódýrt að fara á hárgreiðslustofuna í litun! Þeir sem hafa prufað að lita hárið heim kannski með smá aðstoð frá vin eða vinkonu komast að því að það er ekki mikið mál. Athugaðu hvort að vinur eða vinkona hafi prufað að gera þetta heima hjá sér og fáðu þau til að hjálpa þér ef þú ert óörugg(ur).

Sauma og strauja. Til að minnka útgjöldin er fólk farið að eyða meira af sínum eigin tíma og minna af peningunum sínum sem þýðir að fleiri eru farnir að búa til fötin sín í stað þess að versla þau. Fólk er líka að minnka það að fara með fötin í hreinsun og fá þau fínstraujuð til baka, og í staðinn að gera það sjálft.

Tjaldið og veiðiferðin. Margir eru atvinnulausir og sumir eru í rauninni nánast komin á eftirlífeyri fyrir tímann. Þannig að þá er gott að leita af ódýrari áhugamálum og fríum sem hægt er að gera nálægt heimilinu. Mörg vötn bjóða upp á ódýr veiðileyfi og Ísland er land sem er með mikið af góðum tjaldsvæðum.

Er nebbinn þinn að koma þér í mínus?

Neytendur athugið: Nýjar rannsóknir virðast gefa til kynna að nefið okkar hafi meiri stjórn yfir veskinu okkar heldur en við höfum sjálf. Auglýsendur hafa lengi vitað af þessu, hve mikil áhrif lyktin hefur þegar verið er að selja hluti. Þannig eru jafnvel sumar bensínstöðvar (þó aðallega erlendis) sem að spreyja kaffiilm í kringum pumpurnar, í von um að heilla nokkra viðskiptavini inn til að kaupa eins og einn stóran kaffibolla fyrir ferðalagið. Fasteignarsalar eru líka sumir hverjir góðir í þessu og reyna að passa upp á að ilmurinn í fasteigninni sem á að selja minni fólk á “heimili” jafnvel með bakkelsisilm.

Hingað til hefur ilmurinn fyrst og fremst verið talinn kveikja á tilfinningum, en svo virðist sem að það sé miklu meira en minningar sem fari af stað í heilanum okkar. Ný rannsókn hjá Jorunal of Consumer Research fann út að lykillinn á bakvið það að nota lykt sé að kveikja á matarlystinni okkar, því að sá hluti heilasn sem stjórnar matarlystinni okkar og hungrinu hefur líka mikil áhrif á aðrar hvatir og snöggar ákvarðanir! Til að sýna fram á þetta var hópi fólks skipt upp í tvo hópa og þau spurð ýmsa spurninga um eyðsluvenjur þeirra. Öðrum hópnum var komið fyrir í herbergi þar sem engin lykt var og hinum var komið fyrir í herbergi sem ilmaði af smákökum. Tölfræðin talar sínu máli en það voru fyrir hvern einn einstakling sem sagðist vera líklegur til að eyða pening án mikillar umhugsunar í lyktarlausu herberginu voru 4 í smákökuherberginu sem sögðust vera tilbúin að eyða pening án mikillar umhugsunar. 4 á móti 1!

Aðalmálið er að hugmyndin um mat – sem kveiknar af myndum eða ilm – kveikir á ósjálfráðum hvötum hjá okkur hvort sem það er að okkur langar að borða eða eyða pening. Þannig að ef við erum stödd út í búð þegar við finnum ilminn – þá erum við líklegri til a ðsækja veskið en ella. Rannsakendurnir telja að þetta tengist náttúrulegs sjálfsbjargareðlis sem er innbyggt inn í okkur. Vegna þess að við mannfólkið, af náttúrunnar hendi, virðist vera sama að gefa upp langtímaverðmæti – s.s. sparnað – fyrir skammtímaverðmæti s.s. nýja peysu eða fullan maga af mat! Þetta er í það minnsta eitthvað til þess að hafa í huga næst þegar þú finnur ilm af kökum eða poppkorni næst þegar þú ferð í Kringluna. Hver veit nema maðurinn á skrifstofunni í Hagkaup sé einmitt að stóla á það að þú viljir kaupa eins og einn hlut í viðbót sem var ekki á listanum þegar þú gekkst inn.